سیف‌الدین معتصم، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در ولایت جوزجان، ادعا کرده است که در افغانستان هیچ فرد بیکاری وجود ندارد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌های تازه از کمبود فرصت‌های کاری، افزایش کرایهٔ خانه‌ها و گسترش ناامنی غذایی در کشور حکایت دارند.
معتصم در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفته است: «در افغانستان بیکار نداریم، مگر این‌که کسی بیش از حد به آسایش خود علاقه‌مند باشد و تصمیم بگیرد کار نکند.»
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که بر اساس تازه‌ترین ارزیابی امنیت غذایی، ۱۵.۹ میلیون نفر، معادل ۳۲ درصد جمعیت افغانستان، در ماه‌های سپتمبر و اکتوبر ۲۰۲۶ با ناامنی غذایی در سطح بحرانی یا شدیدتر روبه‌رو بوده‌اند. از این میان، حدود ۳.۴ میلیون نفر در مرحلهٔ اضطراری ناامنی غذایی قرار دارند.
بازگشت میلیون‌ها مهاجر؛ رقابت بر سر کار و سرپناه
بر اساس گزارش خبرگزاری فرانسه، در بیش از سه سال گذشته بیش از شش میلیون شهروند افغانستان از ایران و پاکستان به کشور بازگشته‌اند. این بازگشت گسترده، در پی تشدید روند اخراج مهاجران از سوی کشورهای همسایه، فشار بیشتری بر بازار کار و مسکن وارد کرده است.
در شهر شبرغان، مرکز ولایت جوزجان، شماری از کارگران روزمزد برای یافتن کار در کنار جاده‌ها گردهم می‌آیند. غلام‌سخی برات، یکی از باشندگان این شهر، گفته است که پس از ورود بازگشت‌کنندگان، فرصت‌های کاری برای مردم محل کاهش یافته است.
او همچنین گفته است که در حالی به بازگشت‌کنندگان کمک می‌شود، باشندگانی که از گذشته در این منطقه زندگی می‌کردند، از کمک کافی برخوردار نیستند.
عبدالقادر هوتک، یکی دیگر از بازگشت‌کنندگان، گفته است که پس از بازگشت از پاکستان، فرزندانش برای کسب درآمد به جمع‌آوری زباله روی آورده‌اند.
فقیرمحمد خدابخش، کارگر ساختمانی که سال‌ها میان افغانستان و ایران رفت‌وآمد داشته است، نیز گفته است که اکنون تنها سه روز در هفته کار پیدا می‌کند؛ وضعیتی که تأمین هزینه‌های زندگی خانواده‌اش را دشوار ساخته است.
افزایش کرایهٔ خانه‌ها؛ فشار مضاعف بر خانواده‌ها
در کنار کمبود کار، افزایش کرایهٔ خانه‌ها نیز به یکی از نگرانی‌های جدی باشندگان جوزجان تبدیل شده است. بر اساس اظهارات باشندگانی که با خبرنگاران خبرگزاری فرانسه صحبت کرده‌اند، کرایهٔ خانه‌ها در برخی موارد طی سال‌های اخیر تا ۱۵۰ درصد افزایش یافته است.
یک کارمند دولتی ۳۰ ساله نیز گفته است که کرایهٔ خانه‌اش در مدت ۱۸ ماه دو برابر شده و او از وجود کمیته‌ای برای کنترل کرایه‌ها اطلاعی ندارد.
معتصم در مقابل گفته است که طالبان کمیته‌ای را در سطح کشور برای کنترل کرایهٔ خانه‌ها و جلوگیری از افزایش آن‌ها ایجاد کرده‌اند؛ اما شماری از باشندگان گفته‌اند که از وجود چنین کمیته‌ای آگاهی ندارند. در گزارش منتشرشده نیز شواهد مستقلی دربارهٔ میزان اجرای این برنامه و تأثیر آن بر کاهش هزینه‌های مسکن ارائه نشده است.
سازمان‌های بین‌المللی دربارهٔ وخامت وضعیت معیشتی هشدار می‌دهند
بر اساس ارزیابی طبقه‌بندی یکپارچهٔ مراحل امنیت غذایی، وضعیت امنیت غذایی افغانستان در ماه‌های آینده نیز ممکن است دشوارتر شود. پیش‌بینی می‌شود که از نوامبر ۲۰۲۶ تا اپریل ۲۰۲۷، شمار افرادی که با ناامنی غذایی در سطح بحرانی یا شدیدتر روبه‌رو خواهند بود، به حدود ۱۹.۲ میلیون نفر، معادل ۳۸ درصد جمعیت کشور، برسد.
ضعف قدرت خرید خانواده‌ها، بیکاری، افزایش قیمت‌ها، بازگشت گستردهٔ مهاجران و کاهش کمک‌های بشردوستانه از عواملی‌اند که بر وضعیت امنیت غذایی و توانایی خانواده‌ها برای تأمین نیازهای اولیه تأثیر می‌گذارند.
در همین حال، معتصم از سازمان‌های بین‌المللی خواسته است برای ساخت خانه به بازگشت‌کنندگان در جوزجان کمک کنند. او با اشاره به مشکلات مردم گفته است که شهروندان افغانستان به‌شدت به سرپناه نیاز دارند و افزوده است: «در مورد بقیه مسائل، خداوند حتماً روزی می‌رساند.»
با این حال، فاصله میان اظهارات مقام طالبان دربارهٔ نبود بیکاری و روایت کارگران از دشواری یافتن شغل، در کنار آمار ناامنی غذایی، بار دیگر توجه‌ها را به چالش‌های اقتصادی و معیشتی مردم افغانستان جلب می‌کند.
#افغانستان #طالبان #بیکاری #فقر #ناامنی_غذایی #مهاجران_افغانستان #جوزجان #بحران_اقتصادی #پناه_پرس
